Mae adolygiad y GOC yn tynnu sylw at y pwysau ar weithwyr gofal llygaid proffesiynol er gwaethaf boddhad uchel gan gleifion
Mae'r Cyngor Optegol Cyffredinol (GOC) wedi cyhoeddi canfyddiadau ei adolygiad thematig cyntaf i arferion masnachol a diogelwch cleifion, gan nodi pryderon eang ymhlith cofrestreion ynghylch eu gallu i ddarparu gofal cleifion diogel. Mae hyn er gwaethaf lefelau uchel o foddhad cleifion a hyder y cyhoedd mewn gwasanaethau gofal llygaid.
Mae'r canfyddiadau'n tynnu sylw at bryderon ynghylch straen a llosgi allan ymhlith cofrestreion yn wyneb pwysau yn y gweithle, gan gynnwys niferoedd uchel o gleifion ac amgylcheddau sy'n cael eu gyrru gan dargedau. Ymddengys bod myfyrwyr a gweithwyr proffesiynol ar ddechrau eu gyrfaoedd yn cael eu heffeithio'n arbennig gan y pwysau hyn.
Nododd yr adolygiad hefyd rwystrau a allai atal rhai pobl rhag cael mynediad at wasanaethau gofal llygaid, gyda goblygiadau posibl ar gyfer canlyniadau iechyd llygaid tymor hwy. Mae'r rhain yn cynnwys diffyg tryloywder prisiau ar-lein a gwybodaeth am gymhwysedd ar gyfer cymorth ariannol y GIG, pryderon ynghylch gwerthu dan bwysau yn atal pobl rhag cael profion golwg arferol, a lleiafrif o fusnesau nad ydynt yn darparu profion golwg i blant ifanc.
Er nad oes tystiolaeth uniongyrchol bod arferion masnachol yn achosi niwed i gleifion, mae'r adolygiad yn nodi bod data cyfyngedig ar ganlyniadau cleifion yn ei gwneud hi'n anodd asesu ansawdd gofal llygaid.
Mae'r adroddiad yn dod i'r casgliad y bydd mynd i'r afael â'r materion a nodwyd yn gofyn am gamau gweithredu ar draws y sector. Er bod gan reoleiddio rôl bwysig i'w chwarae, mae'n tynnu sylw at yr angen am arweinyddiaeth gref, diwylliannau gweithle cadarnhaol ac amgylcheddau sy'n cefnogi cofrestreion i godi pryderon. Mae gwaith arfaethedig y GOC yn cynnwys adolygu'r Safonau ar gyfer Busnesau Optegol a chanllawiau atodol, yn ogystal â gweithio gyda darparwyr addysg i sicrhau bod gweithwyr proffesiynol newydd gymhwyso wedi'u cyfarparu i reoli pwysau masnachol wrth gynnal gofal cleifion diogel.
Dywedodd Steve Brooker, Cyfarwyddwr Strategaeth Reoleiddio’r GOC:
"Mae cleifion yn parhau i nodi lefelau uchel o foddhad gyda gwasanaethau gofal llygaid, ond mae gan lawer o gofrestreion bryderon ynghylch y pwysau maen nhw'n eu hwynebu yn ymarferol a'r effaith y gall y rhain ei chael ar eu gallu i ddarparu gofal cleifion diogel."
Mae'r canfyddiadau ar lesiant cofrestryddion, gan gynnwys straen a llosgi allan, yn peri pryder arbennig. Rydym yn glir pan fydd llesiant y gweithlu mewn perygl, y gall hyn ddod yn bryder diogelwch cleifion ac felly mae'n fater rheoleiddio.
Er bod gosod y safonau cywir a gorfodi'r rhain yn dda yn bwysig, mae diwylliant ac arweinyddiaeth ar draws y sector yr un mor hanfodol. Mae hyn yn cynnwys ymreolaeth glinigol gref, targedau a chymhellion sy'n gwobrwyo gofal gwych ac amgylcheddau diogel yn seicolegol sy'n cefnogi cofrestreion i siarad, gan gynnwys wrth y GOC.
Dylai'r adolygiad hwn weithredu fel catalydd ar gyfer gweithredu ar draws y sector. Fe wnaethom ymgysylltu ag amrywiaeth o randdeiliaid ar draws y sector i gynhyrchu'r adroddiad hwn ac rydym yn ddiolchgar iawn i bawb a'n helpodd am eu cyfraniadau. Drwy barhau i weithio gyda'n gilydd, gallwn helpu i sicrhau bod diogelwch cleifion, lles y gweithlu a llwyddiant masnachol yn atgyfnerthu ei gilydd yn hytrach na blaenoriaethau cystadleuol.
Ystyriodd yr adolygiad bum maes allweddol: targedau a chymhellion gwerthu, arferion archebu, amseroedd profion golwg, tryloywder prisio a chymorth ariannol y GIG, a phrofion golwg ar gyfer plant ifanc 0-5 oed.
