Adolygiadau thematig

Mae'r GOC yn cynnal cyfres o adolygiadau thematig i gefnogi cyflawniad ein hamcan strategol i 'atal niwed drwy reoleiddio ystwyth', sy'n rhan o'n strategaeth gorfforaethol 2025-30 .

Arferion masnachol a diogelwch cleifion

Edrychodd ein hadolygiad thematig cyntaf, a gynhaliwyd yn ystod 2025-26, ar arferion masnachol a diogelwch cleifion.

Pam wnaethon ni gynnal yr adolygiad hwn?

Mae natur fasnachol gwasanaethau gofal llygaid yn nodwedd gynhenid o'r sector. Pan fydd yn gweithredu'n dda, mae hyn yn dod â sawl budd i gleifion gan gynnwys trwy ysgogi arloesedd sy'n ehangu mynediad at wasanaethau ac yn gwella ansawdd gofal. Fodd bynnag, cyn cynnal yr adolygiad hwn, amlygodd ein hymchwil a'n hymgysylltiad ehangach y gallai rhai arferion masnachol beri risg i gleifion ac o bosibl roi pwysau gormodol ar gofrestreion.

Ein nod wrth gynnal yr adolygiad hwn oedd ein helpu i ddeall natur a graddfa'r arferion hyn a'u heffeithiau, ac i nodi unrhyw ymyriadau y gallem ni a'r sector ehangach eu cymryd i helpu i liniaru'r rhain.

Ystyriodd yr adolygiad bum maes allweddol:

targedau gwerthu a chymhellion
arferion archebu
amseroedd profi golwg
tryloywder prisio a chymorth ariannol y GIG
profion golwg ar gyfer plant ifanc 0-5 oed.

Canfyddiadau allweddol

Cyhoeddwyd yr adroddiad adolygu ym mis Hydref 2026. Nododd:

pryderon eang ymhlith cofrestreion ynghylch eu gallu i ddarparu gofal cleifion diogel, er gwaethaf lefelau uchel o foddhad cleifion a hyder y cyhoedd mewn gwasanaethau gofal llygaid.
pryderon ynghylch straen a llosgi allan ymhlith cofrestreion yn wyneb pwysau yn y gweithle, gan gynnwys niferoedd uchel o gleifion ac amgylcheddau sy'n cael eu gyrru gan dargedau, gyda myfyrwyr a gweithwyr proffesiynol ar ddechrau eu gyrfa yn cael eu heffeithio'n arbennig.
rhwystrau a allai atal rhai pobl rhag cael mynediad at wasanaethau gofal llygaid, gyda goblygiadau posibl ar gyfer canlyniadau iechyd llygaid tymor hwy. Mae'r rhain yn cynnwys diffyg tryloywder prisiau ar-lein a gwybodaeth am gymhwysedd ar gyfer cymorth ariannol y GIG, pryderon ynghylch gwerthu dan bwysau yn atal pobl rhag cael profion golwg arferol, a lleiafrif o fusnesau nad ydynt yn darparu profion golwg i blant ifanc.
dim tystiolaeth uniongyrchol bod arferion masnachol yn achosi niwed i gleifion, er bod data cyfyngedig ar ganlyniadau cleifion yn ei gwneud hi'n anodd asesu eu heffaith ar ofal cleifion.

Argymhellion a'r camau nesaf

Mae'r adroddiad yn dod i'r casgliad y bydd mynd i'r afael â'r materion a nodwyd yn gofyn am gamau gweithredu ar draws y sector. Er bod gan reoleiddio rôl bwysig i'w chwarae, mae'n tynnu sylw at yr angen am arweinyddiaeth gref, diwylliannau gweithle cadarnhaol ac amgylcheddau sy'n cefnogi cofrestreion i godi pryderon.

Mae gwaith arfaethedig y GOC yn cynnwys adolygu'r Safonau ar gyfer Busnesau Optegol a chanllawiau atodol, yn ogystal â gweithio gyda darparwyr addysg i sicrhau bod gweithwyr proffesiynol newydd gymhwyso wedi'u cyfarparu i reoli pwysau masnachol wrth gynnal gofal cleifion diogel.

Adroddiad

Ymchwil

Defnyddiodd yr adolygiad ymchwil a wnaed gan y GOC yn ystod 2025-26. Defnyddiwyd dull dulliau cymysg i gasglu tystiolaeth, gan gynnwys ymchwil sylfaenol newydd megis dadansoddi data profion golwg ar gyfer plant, ymarfer tryloywder prisiau a dadansoddiad o adolygiadau Trustpilot. Comisiynwyd ymchwil gyda chofrestrwyr unigol, cofrestrwyr busnes, staff heb eu cofrestru, cleifion a sefydliadau cynrychioliadol cleifion. Ymgysylltwyd hefyd â chyrff proffesiynol a chynrychioliadol, Pwyllgorau'r GOC a staff y GOC.