Ymgynghori ar brofi golwg

Ddoe, cymeradwyodd y Cyngor becyn ymgynghori ar gynigion i ddiweddaru datganiad safbwynt y GOC yn 2013 ar brofi golwg yn ogystal ag opsiynau i ddiwygio ein safonau ymarfer ar oruchwyliaeth a dirprwyo.

Bydd yr ymgynghoriad yn mynd i’r afael â dau brif fater:

• Dirprwyo rhai rhannau o'r prawf golwg 
• Gwahanu'r prawf golwg yn ôl amser, person a/neu le

Gadewch i mi gymryd pob un yn ei dro.

Dirprwyo rhannau o'r prawf golwg

Mae profion golwg wedi esblygu'n sylweddol dros y degawd diwethaf, gan olygu nad yw datganiad safbwynt 2013 bellach yn adlewyrchu'r arfer cyfredol. Mae datblygiadau technolegol wedi trawsnewid sut mae llawer o weithdrefnau arferol yn cael eu cynnal. Mae profion ar gyfer pwysau mewngolwg, asesiadau maes gweledol, hunan-blygiant, a delweddu retina bellach yn cael eu cynnal yn gyffredin gan staff cymorth hyfforddedig yn hytrach na'r optometrydd eu hunain.

Datgelodd ein hymgysylltiad ag arbenigwyr proffesiynol gonsensws clir: gellir dirprwyo pob un o'r tasgau hyn yn effeithiol ac yn ddiogel i optegwyr dosbarthu neu unigolion nad ydynt wedi cofrestru sydd wedi'u hyfforddi'n briodol, gan ganiatáu i optometryddion ganolbwyntio mwy ar wneud penderfyniadau clinigol a gofal cleifion.

Mae'r newidiadau rydym yn eu cynnig yn cadarnhau y gall optometrydd ddirprwyo rhai rhannau o'r prawf golwg i berson sydd wedi'i hyfforddi'n addas ar yr amod bod yr optometrydd yn parhau i fod â rheolaeth gyffredinol dros y broses ac yn goruchwylio'r tasgau sy'n cael eu cyflawni. Mae ein cynigion yma yn atgyfnerthu rôl ganolog yr optometrydd mewn profion golwg ac yn adlewyrchu arfer clinigol modern. Ni fydd angen i optometryddion wneud unrhyw beth yn wahanol wrth gynnal prawf golwg oherwydd ein cynigion.

Gwahanu yn ôl amser, person a/neu le

Mae deddfwriaeth yn caniatáu gwahanu cydrannau'r prawf golwg yn ôl amser, person a/neu le, ac nid yw'n cyfyngu ar y math o offer, cynhyrchion neu dechnoleg y gellir eu defnyddio gan gofrestreion wrth gynnal prawf golwg.

Gwyddom fod fformatau newydd o gyflwyno profion golwg wedi dod i'r amlwg yn ystod y blynyddoedd diwethaf – mae teleoptometreg yn enghraifft amlwg. I rai, mae'n cynrychioli cam gwerthfawr ymlaen sy'n cynnig mynediad gwell at ofal, cyfleustra gwell i gleifion, ac i optometryddion, cyfleoedd mwy ar gyfer gweithio hyblyg. Fodd bynnag, mae rhai gweithwyr gofal llygaid proffesiynol wedi mynegi pryderon ynghylch cyfyngiadau'r dechnoleg ar gyfer diagnosio cyflyrau llygaid ac yn poeni am y goblygiadau hirdymor posibl ar gyfer dyfodol y proffesiwn o ystyried cyflymder datblygiadau technolegol a'i ddefnydd mewn ymarfer optegol.

Mae ein hadolygiad o'r materion hyn wedi cynnwys comisiynu ymchwil gyda gweithwyr proffesiynol ac adolygiad llenyddiaeth o'r dystiolaeth ddiweddaraf, ymchwil gyda chleifion a'r cyhoedd, arsylwi teleoptometreg ar waith, cynnull bwrdd crwn rhanddeiliaid a thrafodaethau gyda'n pwyllgorau cynghori. Wrth gynnig diweddariadau i'n datganiad safbwynt ar brofi golwg a diwygiadau i'n safonau ymarfer, rydym am ddarparu eglurder i gofrestreion trwy nodi'r ddeddfwriaeth berthnasol, cefnogi arloesedd cyfrifol mewn fformatau profi golwg a chynyddu diogelwch y cyhoedd trwy roi mesurau diogelwch priodol ar waith.

Wrth geisio taro'r cydbwysedd cywir, ein dull cyffredinol yw nodi fframwaith rheoleiddio eang lle gall cofrestreion ddewis arloesi'n gyfrifol gan leihau risgiau i gleifion ar yr un pryd. Mae'r datganiad diweddaraf arfaethedig yn ceisio mynd i'r afael â'r risgiau allweddol hyn drwy gyflwyno mesurau diogelwch sy'n cwmpasu rôl archwiliad clinigol, hyfforddi staff, asesu addasrwydd cleifion yn seiliedig ar risg, dewis a chydsyniad cleifion, ac ystyried cleifion mewn amgylchiadau agored i niwed.

Rydym yn clywed pryderon y gallai caniatáu gwahanu cydrannau profion golwg ddatgelu nodwedd allweddol sy'n diffinio profion golwg ledled y DU; bod y prawf golwg yn cynnwys gwiriadau iechyd llygaid a golwg. Mae'r nodwedd hon o brofion golwg yn y DU yn darparu manteision iechyd cyhoeddus aruthrol, ac rydym yn benderfynol o gynnal hyn. Fe welwch fod y datganiad wedi'i ddiweddaru arfaethedig yn atgyfnerthu'r gofyniad cyfreithiol i brofion golwg gynnwys gwiriadau iechyd llygaid a golwg ac yn atgoffa cofrestreion na ellir rhoi presgripsiwn sbectol nes bod holl gydrannau statudol y prawf golwg wedi'u cwblhau.

Fel gyda'n cynigion ar ddirprwyo, mae'r datganiad wedi'i ddiweddaru arfaethedig yn atgyfnerthu rôl ganolog yr optometrydd drwy nodi bod cyfrifoldeb clinigol dros y claf a holl ofal cleifion yn parhau i fod yn gyfrifoldeb yr optometrydd sy'n cynnal y prawf golwg. Mae hefyd yn egluro ble mae'r cyfrifoldeb yn gorwedd gyda'r cofrestrydd busnes (e.e. hyfforddi staff a datblygu protocolau), ble mae cyfrifoldeb yn cael ei rannu rhwng cofrestryddion unigol a busnes (e.e. cyfathrebu â chleifion) a ble mae'r cyfrifoldeb yn gorwedd gyda'r cofrestrydd unigol (e.e. asesu anghenion pob claf).

Safon 9 ar oruchwyliaeth a dirprwyo

Mae gan hyn i gyd oblygiadau i safonau ymarfer y GOC, yn enwedig Safon 9 ar oruchwyliaeth a dirprwyo (Safon 8 yw'r hyn sy'n cyfateb i fyfyrwyr).

Y cwestiwn allweddol yr ydym yn ceisio ei ddatrys mewn perthynas â Safon 9 yw a ddylai'r gofyniad presennol i gofrestrwr fod 'ar y safle, mewn sefyllfa i oruchwylio'r gwaith a wneir ac yn barod i ymyrryd os oes angen er mwyn amddiffyn cleifion' barhau. Os edrychwn ar deleoptometreg fel enghraifft, o ystyried mai un gyrrwr ar gyfer y math hwn o ofal yw llai o optometryddion ar gael mewn rhai lleoliadau daearyddol, gallai ei gwneud yn ofynnol i gofrestrwr fod ar y safle fygu arloesedd neu greu rhwystrau diangen i gael mynediad at ofal. Fel arall, gallai ei gwneud yn ofynnol i gofrestrwr fod ar y safle fod yn ddiogelwch hanfodol i ddiogelu'r cyhoedd, yn enwedig yng nghyfnodau cynnar mabwysiadu teleoptometreg.

Mae'r ymgynghoriad yn nodi dau opsiwn:

• Mae Opsiwn 1 yn darparu ar gyfer goruchwyliaeth o bell o gydweithwyr heb eu cofrestru sy'n ymgymryd â gweithgareddau dirprwyedig os oes optometrydd neu optegydd dosbarthu arall (yn dibynnu ar y gweithgareddau i'w dirprwyo) ar y safle.
• Mae Opsiwn 2 yn darparu ar gyfer goruchwylio o bell gydweithwyr heb eu cofrestru sy'n ymgymryd â gweithgareddau dirprwyedig heb unrhyw ofyniad i gofrestrwr fod ar y safle. Fodd bynnag, rhaid i'r cofrestredig sy'n dirprwyo gweithgareddau allu goruchwylio'r gwaith a wneir o hyd ac ymyrryd os oes angen i amddiffyn cleifion.

Mae ein hadolygiad wedi nodi consensws cryf na ddylid caniatáu goruchwylio myfyrwyr optegol o bell. Mae hyn yn adlewyrchu bod angen goruchwyliaeth agosach ar fyfyrwyr oherwydd eu profiad clinigol cyfyngedig ac i ymateb yn ddigonol lle gallai fod angen dwysáu brys neu argyfwng. Felly, yn achos myfyrwyr optegol, rydym yn cynnig cadw'r gofynion presennol i gofrestrwr fod ar y safle, mewn sefyllfa i oruchwylio'r gwaith a wneir ac yn barod i ymyrryd os oes angen.

Gwnewch i'ch llais gyfrif

Rydym wedi bod yn gwrando ar yr hyn sydd gan weithwyr proffesiynol, cleifion ac eraill i'w ddweud am y materion hyn ac rydym bellach wedi cyrraedd y cam lle rydym yn barod i ymgynghori ar gynigion.

Boed drwy ymateb yn uniongyrchol i'r ymgynghoriad, neu drwy eich corff aelodaeth, dywedwch wrthym beth yw eich barn ac awgrymwch sut y gellid gwella ein cynigion.

Mae'r ymgynghoriad yn cychwyn y mis nesaf a bydd ar agor am 14 wythnos.